Logo thuisintwente.nl


Jeannette van Schaik is ecoloog van het Waterschap Vechtstromen. Ze is specialist watersysteem en checkt derhalve de wateren in de regio regelmatig op botulisme. Foto: Paulien Wilkinson
Jeannette van Schaik is ecoloog van het Waterschap Vechtstromen. Ze is specialist watersysteem en checkt derhalve de wateren in de regio regelmatig op botulisme. Foto: Paulien Wilkinson

Vogel met vreemd gedrag? Kan zomaar botulisme zijn

OLDENZAAL -  "Heel mooi helder water'', zegt Jeannette van Schaik op een vlondertje bij de visvijver van Het Hulsbeek in Oldenzaal. De ecoloog van Waterschap Vechtstromen wijst op de vele baarsjes die langs de kant zwemmen. Van Schaik is specialist watersysteem en checkt de wateren in de regio regelmatig op botulisme.

Van botulisme in de Chris Agterbos visvijver is deze middag in mei geen sprake en de baarsjes en de futen zwemmen monter rond. Maar het blijft belangrijk om in heel Twente waakzaam te zijn, zeker in de zomer. "Soms zie je in viswater dode vissen of watervogels, dan bestaat er kans op botulisme'', zegt Van Schaik. "Als dat zo is, worden er waarschuwingsborden 'botulisme' geplaatst."
"In De Krim is het wel eens heel erg geweest", aldus Van Schaik. "Daar hadden we ooit wel zeshonderd dode eenden. We zijn de tel kwijtgeraakt. Maar dat is ook echt een watervogelgebied.''

Botulisme is een bacterie die een soort voedselvergiftiging veroorzaakt, legt Van Schaik uit. ''Bij mens én dier. Je ziet verlammingsverschijnselen. Watervogels met een slappe nek bijvoorbeeld. Of iets van stijfheid. Je hebt vele soorten botulisme. Botulisme C komt het meest voor. Dat is de ergste voor de vogels. En honden worden er ook ziek van. Maar wij zitten er bovenop. Aan de kwaliteit van het water zie je het gewoon. En aan de toestand van de dieren. Ze vertonen vreemd gedrag'', zo legt Van Schaik uit.

Als iemand een dode vogel ziet of een vogel die zich vreemd gedraagt dan hoort Van Schaik het graag. "Als ze bellen, gaan wij er op af voor onderzoek. Als er wat aan de hand is, willen we het zo snel mogelijk weten - ook welke soort het is.''

Van Schaik woont zelf in het Drentse Dwingeloo. In haar werk als ecoloog bij Waterschap Vechtstromen komt ze eigenlijk elk jaar wel botulisme tegen. Stilstaande wateren, voedselrijke wateren en ondiepe wateren hebben de meeste kans op botulisme volgens haar.

De ingrediënten die nodig zijn om een teveel aan bacteriën te krijgen zijn: een hoge watertemperatuur van boven de 20 graden, zuurstofloosheid en de aanwezigheid van een kadaver.

Een kadaver betekent eiwitten, weet Van Schaik. "Als deze drie elementen samenkomen, dan wordt het tricky'', zegt ze. "Dan heb je grote kans dat het misgaat.''
Kadavers opruimen helpt in elk geval om het probleem aan te pakken. De watertemperatuur verlagen en zuurstof toevoegen is wat lastiger. "Als er vers water bijkomt, komt er ook zuurstof bij'', zegt Van Schaik. "Ik ben op zulke momenten dan ook erg blij als er een plensbui valt. Maar het belangrijkste is het aanpakken van de eiwitbron: ruim de kadavers op! En waarschuw de mensen.''

Ze kijkt in het water, dat er 'fantastisch' uitziet. Van de vele baarsjes in de vijver krijgt ze bijna geen genoeg. "Niet te hard praten, want dan gaan ze weg. Er zit hier heel veel vis.'' Ze wijst op de futen. "Als je futen ziet, dan weet je dat er veel vis is.''

Wat is het verschil tussen botulisme en blauwalgen? Van Schaik: "Beide zijn vervelend, maar Botulisme is erg gevaarlijk en je kunt het niet zien. Vandaar dat we voor Botulisme ook waarschuwingsborden plaatsen."


Een video van het verhaal van Jeannette van Schaik staat op www.vechstromen.nl/botulisme

Voor het melden van dode vissen en watervogels heeft Waterschap Vechtstromen een speciaal nummer ingesteld. Bel daarvoor met 088 - 2203333.
 

reageer als eerste
Meer berichten