Logo thuisintwente.nl


Een schilderij van Barend Avercamp, genaamd 'ijsvermaak op de IJssel bij Kampen'.
Een schilderij van Barend Avercamp, genaamd 'ijsvermaak op de IJssel bij Kampen'.

Winters vol met sneeuwplezier en ijspret in Rijksmuseum Twenthe

ENSCHEDE - door Rijksmuseum Twenthe - Schilderijen in het Rijksmuseum Twenthe in Enschede laten winters zien vol sneeuwplezier en ijspret.

Neem bijvoorbeeld het schilderij van Barend Avercamp IJsvermaak op de IJssel bij Kampen uit het derde kwart van de zeventiende eeuw. In dit schilderij vermaken talloze mensen van uiteenlopende rangen en standen zich op de dichtgevroren IJssel. Op de voorgrond speelt een groepje elegant geklede mannen colf, een spel dat lijkt op het tegenwoordige golf. Ze worden afgeleid door een jongen in eenvoudiger tenue die komt aangesneld met een lange tak. Waarschijnlijk is hij op weg om een drenkeling te redden, misschien de figuur die rechts van de chique arrenslee door het ijs is gezakt. Je ziet elegante heren en dames wandelen, schaatsen en glijden op de grote ijsvlakte. Zo'n winter met een bevroren IJssel kennen wij niet meer.
In de zeventiende eeuw was er echter sprake van een heuse kleine ijstijd. Die ijstijd begon al in de veertiende en duurde tot ver in de achttiende eeuw. Het lijkt een hele lange periode maar het was natuurlijk niets vergeleken met een ijstijd in het pleistoceen, die duurden toen wel 100.000 jaar. De kleine ijstijd gaf behalve strenge winters ook mislukte oogsten met zomers die eerder op de herfst leken. Het dieptepunt van deze kleine ijstijd lag in het tweede deel van de zeventiende eeuw. Vandaar dat veel schilders uit deze periode het ijsvermaak als onderwerp kozen. Deze schilderijen waren natuurlijk bedoeld voor de rijke burgers. Zo'n strenge winter was voor veel mensen een verschrikkelijke periode, doodvriezen en sterven van de kou en honger kwam helaas regelmatig voor. Hongersnood lag altijd op de loer en voor de gewone man was het een zware tijd.
In het museum hangt ook een winterlandschap van Andreas Schelfhout uit de negentiende eeuw. Het schilderij is gemaakt in 1858, een periode waarin we met een roze bril naar de zeventiende eeuw keken. Deze eeuw werd toen voor het eerst onze Gouden Eeuw genoemd, de tijd van de VOC, van ongekende rijkdom in de Nederlanden en met zeehelden. Schelfhout beeldt de strenge winter nog idealistischer uit dan Avercamp. Helemaal passend in het negentiende-eeuwse perspectief. Kom ook een beetje winter proeven in Rijksmuseum Twenthe en vergelijk beide schilderijen. Koek en zopie in het museumcafé verkrijgbaar.

reageer als eerste
Meer berichten