Logo thuisintwente.nl


In Enschede en Almelo: Ode aan Lennaert Nijgh

Enschede/Almelo - Vijftien jaar na het overlijden van tekstdichter Lennaert Nijgh toert de voorstelling 'Een tip van de sluier' langs de Nederlandse theaters, waaronder het Wilminktheater in Enschede op zondag 28 januari en het Theaterhotel in Almelo op zaterdag 17 februari. Dit theaterconcert zit boordevol bekende liedjes van Nijgh plus enkele onlangs ontdekte teksten waarvoor Frank Boeijen en Han Kooreneef nieuwe muziek componeerden.

Boudewijn de Groot maakte als componist en vertolker veel liedjes van Nijgh bekend: Testament, Verdronken vlinder, Avond, Andere tijden en Meester Prikkebeen. Maar ook onder anderen Rob de Nijs, Ramses Shaffy, Liesbeth List en Herman van Veen zongen teksten van Nijgh.

De vier zangers zijn Jim de Groot (zoon van Nijgh-vertolker Boudewijn de Groot, Josee Koning (Lennaerts derde echtgenote), The Voice-finalist Sjors van der Panne en Edisonwinnares Izaline Calister.

Regisseur Aike Dirkzwager: ''Deze vier vocalisten vormen als het ware een eenheid met de vier begeleidende muzikanten. Het toneel is letterlijk het podium van een soort van essay. Je ziet een groep muzikanten en zangers die onderzoekend, elkaar vragen stellend en samenspelend een beeld proberen te vormen van de fascinerende en briljante, maar daardoor ook vaak onbegrepen Nijgh. We kijken daarbij als het ware door de bril van Jim en Josee. Beiden zijn onlosmakelijk aan Lennaert Nijgh verbonden.''

Aike vervolgt: ''Lennaert is zoals velen van mijn generatie een bepalend iemand geweest. Gewapend met mijn gitaar deed ik ook de nodige pogingen om hem te benaderen. Triviale thema's' als verlangen, eenzaamheid, liefde en melancholie die niemand begrijpt, of kan begrijpen zijn voor elke jong volwassene heel herkenbaar door Lennaert opgeschreven toen hij zelf nog maar 21 jaar was. Geniaal. Luister naar bijvoorbeeld 'Beneden alle peil', handelend over Lennaerts eerste grote liefde Joke, fantastisch, en jaren later, over dezelfde Joke in 'Meisje in Engeland'.''

De voorstelling geeft ook een tijdbeeld van de jaren zestig en zeventig, toen veel van Nijghs liedjes populair werden. Maar vaak blijken ze nog opvallend actueel. Jim de Groot zingt bijvoorbeeld 'Welterusten, mijnheer de president', dat zijn vader in 1966 al zong. In zijn cynische en rauwe versie jakkert de gitaar opgefokt en knalt de drummer steeds sneller en scheller. Izaline Calister: ''Zo mooi dat je dat nummer weer heel hard de zaal in kunt spugen nu. Je hoopt natuurlijk dat er in de wereld iets verandert door zo'n lied vaak te zingen. Zo zie je maar weer dat goeie liedjes nooit uit de tijd raken. Je kunt er altijd een nieuwe draai aan geven.''

Josee Koning zingt in de voorstelling 'Liefde van later', wat veel voor haar betekent door haar huwelijk, van 1979 tot 1991, met Nijgh. Josee: ''Wanneer ik dat lied zing, ben ik heel breekbaar, maar zodra ik door de eerste zinnen heen ben, is het fijn. Lennaert heeft dit vertaald van Brel en ik vind de tekst heel indringend. Het gaat over dat er tijdens een lange relatie van alles misgaat onderweg, je maakt ruzie, je wordt eens verliefd op een ander, en dat je dan tóch samen blijft omdat je van elkaar houdt. Dat is een heel mooi, intens gevoel, herkenbaar voor veel mensen. Lennaert had het natuurlijk allang voordat hij mij leerde kennen geschreven, maar ik hoopte al die jaren zó dat dit voor ons ook zou gelden. Helaas heeft het maar twaalf jaar geduurd.''

De meest briljante zin van Nijgh vindt Jim de Groot de slotzin uit het lied 'Spaarne'. Jim: ''Dan schrijft hij een heel lied over de rivier 'Het Spaarne', als een soort ode, over hoe mooi hij wel niet stroomt en dan eindigt hij met: 'Het Spaarne stroomt, maar niet voorbij de sluizen / het eindigt naamloos in een zijkanaal'. Zo mooi dat het dan zo lullig eindigt. Dat cynisme vind ik geestig. Tja, ik heb een smaak in de buitencategorie. Lennaert was niet zo'n pleaser en dat ben ik ook niet, dus dat past wel goed. Verder herken ik natuurlijk veel in zijn liedjes omdat ik in de scène zat waar hij over schreef. Ik woonde daar ook. En hij schreef veel over 'kind zijn', terwijl ik toen kind was. Veel van zijn liedjes gaan voor mijn gevoel dan ook over mij, terwijl ze eigenlijk over Lennaert gaan.''

Vorig seizoen zong Sjors van der Panne in zijn eigen concertreeks meer dan tachtig keer het nummer 'Avond', wat daarvoor al een van zijn favorieten was, maar nu helemaal. Sjors: ''Ik kom helemaal thuis door dat nummer. Het is zo'n mooi liefdesliedje over dat je eindelijk iemand gevonden hebt en dat je nu thuis kunt blijven en je jas niet meer hoeft aan te trekken. Ik vind dat een heel fijn gevoel, maar helaas is dat voor mij nu niet in de praktijk zo. Ik herken me nu meer in het nummer 'Afscheid', dat is een 'nieuw' lied, dat na zijn dood ontdekt is. Het zit vol mooie zinnen: 'Vraag me niet voorgoed te blijven / Ik wil geen vaste band. / Ik laat me met de winden drijven naar weer een ander land'. Dat heeft met bindingsangst te maken en dat herken ik wel. Dat hebben Lennaert en ik wel een beetje gemeen. De ene keer ben ik heel romantisch en aan de andere kant kan ik heel afwezig zijn. Het is aantrekken en afstoten. Ongrijpbaar dus. Net als Lennaert.''

reageer als eerste
Meer berichten