Logo thuisintwente.nl


Een gedeelte van een schilderij van Abraham van Beyeren, genaamd bloemstilleven.
Een gedeelte van een schilderij van Abraham van Beyeren, genaamd bloemstilleven.

Rijksmuseum Twenthe: Bloemstilleven met horloge als topstuk

Twente - Een bloemstilleven met horloge. Dat mag een topstuk van het Rijksmuseum Twenthe in Enschede worden genoemd. Het stuk is te zien in de tentoonstelling 'Gouden Eeuw van Twente'. Het is een fleurig bloemstilleven met witte, roze en oranje bloemen die de hoofdrol hebben in dit stilleven uit de zeventiende eeuw.

Het is geschilderd door Abraham van Beijeren, geboren rond 1620 in Den Haag en overleden in 1690 in Rotterdam. Van Beijeren was een van de belangrijkste stilleven schilders van de Gouden Eeuw. Zijn werk kenmerkt zich door een uiterst verfijnde compositie en een zacht en rijk kleurgebruik. Toch zijn er van Van Beijeren maar drie bloemstillevens bekend. Zijn andere stillevens waren stillevens met vis en pronkstillevens met zilverwerk, porselein , glas en fruit.


Het bloemstilleven in Enschede is een stilleven met een bijzondere dubbele bodem. In eerste instantie lijkt het een prachtig boeket van tulpen, pioenrozen, anjers, blauwe winde, viburnum of hortensia's en papavers. Echter, al deze bloemen bloeien niet tegelijkertijd. Het is dus niet geschilderd naar een voorbeeld maar samengesteld door de schilder. Tulpen waren heel kostbaar in de zeventiende eeuw en de compositie van zoveel kostbare en exotische bloemen waren heel gewild in de huishoudens van de allerrijksten.

Naast alle bloemenpracht ligt er op de tafel een zakhorloge met een horlogeketting en een anjer. Het prachtige zilver van het horloge en de ketting glanst en de weerspiegeling is duidelijk zichtbaar in de glazen bloemenvaas.

Je zou verwachten dat de schilder alle bloemen in hun volle bloei en pracht zou schilderen, maar dat is hier niet geval. Als je goed kijkt zie je dat de bloemen al enigszins verwelken zoals de anjer op de tafel. De papavers hangen al slap en de viburnum heeft al een donkere plek heeft tussen de prachtige witte bloemetjes. De blauwe winde, centraal in het boeket en opvallend door de blauwe kleur, bloeit wel in volle glorie maar dit is een bloem die maar één dag bloeit.

Wat wil de schilder ons vertellen: 'Carpe diem, pluk de dag want voor je het weet zet het verval in' of misschien 'Memento Mori, hou rekening met de dood en het laatste oordeel?'

Door de aanwezigheid van de blauwe winde met haar kortstondige bloei, neig ik naar de eerste betekenis. Het leven is kort, voor je het weet is het voorbij, een dag is zo voorbij en dan moet je het horloge weer opwinden. Kijk de sleutel zit in het uurwerk. Dus pluk de dag als het leven in volle bloei staat. Kom zelf maar eens kijken naar dit bijzondere stilleven.

reageer als eerste
Meer berichten